5. Sınıf Sosyal Bilgiler Anadolu'nun İlk Yerleşim Yerlerinde Yaşam Testi

Türkiye topraklarının ilk sakinleri Toros Dağları, Amanoslar ve Anadolu'nun güneydoğusunun bazı kesimlerini yaşamak için tercih etmişlerdir. Yarımburgaz (İstanbul), Karain (Antalya), Palanlı (Adıyaman), Şarklı (Gaziantep), Kanal, Merdivenli ve Uçağızlı (Hatay) mağaraları en eski barınak örnekleri olarak gösterilebilir.

Bu metne göre ilk yerleşim yerleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Nevali Çori Höyüğü, Şanlıurfa ilinin Silvan ilçesinde bulunan bir höyüktür. Bu höyükte yapılan kazılarda iki yapım evresinde çok odalı bir yapı açığa çıkarilmıştır. Yapının büyük odası 4,30 x 3,16 metre boyutlarındadır. Genişliği 1, 50 metre olan ön odasında taş bir sanduka içinde cenin pozisyonunda bir gömüt bulunmuştur. Bu odanın bir kil seki, ocak yeri ve tabanı taş döşeli yuvarlak bir ateş yeri vardır.

Bu bilgilere aşağıdaki bilimlerden hangisinin sayesinde ulaşılmıştır?

Çatalhöyük'teki aletlerin malzemesi taş, pişmiş toprak, ağaç, kemik, obsidyen ve silekstir. Yiyecek ve içecek kapları, delici ve kesici aletler, süs eşyaları bu malzemelerden yapılmış olup, yapılan kazılar sonucu bol miktarda ele geçirilmiştir. Bazı hayvan boynuzlarının iç bükey kısımlarına keskin ağızlı çakmak taşları yerleştirilerek, orak olarak kullanıldığı ise ele geçen malzemeden anlaşılmaktadır.

Bu metne göre Çatalhöyük halkı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu bilgi ve görsele göre höyük ile ilgili,
I. Yerleşim birimlerinin aynı yerde yapılmasıyla oluşmuştur.
II. Geniş kısmı daha eski zamanlara aittir.
III. Farklı büyüklüklerde olabilmektedir.

ifadelerden hangilerine ulaşılabilir?

Bu metinde Çatalhöyük ile ilgili aşağıdaki alanlardan hangisi hakkında bilgi verilmiştir?

UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan ve dünyanın en eski ve en büyük inanç merkezi olan Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın turizmine önemli katkılar sağladı. 12 bin yıllık geçmişi ile tarihin sıfır noktası olarak değerlendirilen ve bu özelliği ile birçok dizi, film ve kitaba da konu olan Göbeklitepe'yi görmek isteyen birçok yerli ve yabancı turist Şanlıurfa'ya akın ediyor. Bu yoğun ilginin sonucunda otellerde ve seyahat acentelerinde yüzde 90 üzeri doluluk yaşanmaktadır. Son yıllarda artan bu ilgiyle beraber Şanlıurfa önemli turizm merkezlerinden birisi olarak gösteriliyor.

Bu bilgilere göre;
I. Göbeklitepe Şanlıurfa'nın ekonomik olarak kalkınmasına katkı sağlamıştır.
II. Göbeklitepe, uluslararası kuruluşlar tarafından Onemsenmektedir.
III. Göbeklitepe, dini yapı olarak kullanılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Buna göre;
I. Çatalhöyük'te binlerce yıldır tarım yapıldığına,
II. Günümüzde tarihsel değerlere sahip çıkıldığına,
III. Anadolu'daki ilk tarım merkezi olduğuna

yargılarından hangileri söylenebilir?

Çatalhöyük'te yer alan evler genelde 2 oda, depo, kiler ve mutfaktan oluşmaktadır. Evlerin planları birbirinin aynısıdır. Yapılan kazılarda evlerin pencerelerinin olmadığı keşfedilmiştir. Binaların iç yüzlerinin sıvanmış olduğu tespit edilmiştir. Bu sıvalı yüzeylerde kırmızı, pembe, kahverengi ve siyah renklerde geometrik desenler, av sahneleri ve hayvan kabartmalarına rastlanmıştır. Dini anlam taşıyan boğa figürü binaların duvarlarında sıkça kullanılmıştır. Ayrıca birçok evde gerçek boğa başlarının kille sıvanması ile yapılmış kabartmalar bulunmuştur.

Buna göre Çatalhöyük ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Asırlarca toprak ya da su altında kalan ya da başka kültür kalıntılarınca örtülen her türlü arkeolojik yapı, belge ve diğer kalıntıları; arkeolojik sit alanında arkeoloji bilimine uygun biçimde gün yüzüne çıkarmak için yapılan kazma işlemine arkeolojik kazı denir.

Buna göre aşağıdaki alanların hangisinde arkeolojik kazı yapılması beklenmez?

Aşağıda Çayönü Höyüğü ile ilgili bir haber verilmiştir.



Bu habere göre Çayönü halkı ile ilgili;
I. Maden işlemeyi bildikleri,
II. Tarımsal faaliyetlerde bulundukları,
III. Yerleşik hayata geçtikleri

ifadelerinden hangileri söylenebilir?

Bu metne göre Çatalhöyük ile ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabına ulaşılamaz?

Hacılarda yaşayan insanlar çömlekçi atölyelerinde oval ağızlı kâseler, küre gövdeli çömlekler, iri vazolar, dikdörtgen çanaklar, küpler, testiler ve değişik kap formlarının yanı sıra taş, kemik ve az sayıda bakır eşya da yapmışlardır.

Buna göre Hacılar halkı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bu habere göre Çatalhöyük'ün yerleşim yeri olarak seçilmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisi etkili olmamıştır?

Aşağıda ilk yerleşmelerle ilgili doğru (D) - yanlış (Y) etkinliği verilmiştir.



Bu etkinlikten tam puan almak isteyen Uras Kağan işaretlemeyi aşağıdakilerden hangisi gibi yapmalıdır?

Göbeklitepe'deki kazılarda günümüzden 12 bin yıl öncesine ait tapınaklarla karşılaşıldı. 15-20 metre çapındaki bu tapınaklarda “T” ve ters “L” harflerine benzeyen tek parça hâlindeki anıtsal taş sütunlar daire şeklinde sıralanıyor. Tapınağın merkezinde yine “T” biçimli sütunlar bulunuyor. Uzmanlara göre insanı simgeleyen bu sütunların üzerinde boğa, turna, akbaba, kaplumbağa, yılan, tilki, aslan, kurt ve örümcek kabartmaları ve heykelleri yer almaktadır.

Bu metne göre Göbeklitepe'nin kurulmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

Tarihçiler çeşitli amaçlarla tarihi dönemlere ayırmaktadır.
Tarihin dönemlere ayrılmasında;
I. Geçmiş olayların daha rahat incelenmek ve öğretilmek istenmesi,
II. Zamanı periyotlara bölerek kronolojik bir düzen oluşturulmak istenmesi,
III. Eski toplumların yaşam tarzları ile günümüz yaşam tarzlarının karşılaştırılmak istenmesi

amaçlarından hangilerinin yer aldığı söylenebilir?

Tarihi olaylar anlatılırken kullanılan miladi takvimin başlangıcı milat adı verilen sıfırdır. Zaman çizgisi üzerinde miladın solunda yer alan yıllar sıfır noktasına yaklaştıkça küçülür. Bu yıllar ifade edilirken yılların miladın sağındakilerle karışmaması için başına mutlaka milattan önce anlamındaki MÖ kısaltması konulmalıdır.

Aşağıda tarihleri verilen olaylardan hangisi milata daha yakındır?

Veysel Öğretmen aşağıdaki haritada Anadolu'da kurulmuş olan ilk yerleşim merkezlerinden bazılarını gösterirken hata yapmıştır.



Buna göre Veysel Öğretmen haritada kaç numaralı yeri çıkarmalıdır?

Bu bilgilere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Bu kazı bölgesinde yaşayan insanlarla ilgili;
I. Sanatsal faaliyetlerde bulundukları,
II. Araç-gereç yapabildikleri,
III. Barınak inşa ettikleri

ifadelerinden hangileri söylenebilir?

Aşağıda Anadolu'daki ilk yerleşim yerlerinden birine ait bazı özellikler verilmiştir.
· Konya'nın Çumra ilçesinin 10 km güneydoğusunda yer alır.
· MÖ 7000'li yıllardan kalma bir yerleşim yeridir.
· Neolitik Çağ'a ait buluntulara rastlanmıştır.
· Penceresiz ve girişleri çatıdan olan kerpiç evler bulunmaktadır.

Özellikleri verilen bu yerleşim yeri, aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanlar, üretim yapmaya başlamadan önce yüzyıllarca avcı ve toplayıcı olarak yaşamışlardır. Beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için çevrelerindeki hazır bitkileri, meyveleri toplamışlar; avlanmışlar ve doğal kaynaklardan yararlanmışlardır. Yiyecek ve su ihtiyaçlarını karşılamak için elverişli ve güvenli yerlere sürekli göç etmişlerdir. Göçebe yaşayan insanlar, barınmak ve korunmak için mağaralara yerleşmişlerdir. Gaziantep'teki Şarklı Keper Mağarası, avcı ve toplayıcı insanların yaşadığı dönemde kullanılmıştır.

Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?