5. Sınıf Türkçe Yardımcı Düşünce Testi

Mavi balina, en büyükleri 33 metreyi bulan boyu ve 150 tonu geçebilen ağırlığıyla, yaşayan en büyük hayvan olduğuna inanılan bir deniz canlısıdır. Bu balinalar Kuzey Buz Denizi dışındaki tüm dünya denizlerinde yayılım gösterir. Daha çok tek başına ya da anneyavru çifti hâlinde yaşar. Temel olarak kril denilen karides benzeri canlılarla beslenir. 80 yıla kadar yaşayabilecekleri öngörülen mavi balinaların doğal düşmanları ise katil balinalardır.

Bu metne göre mavi balinalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yasar Kemal; eserlerinde özellikle Çukurova insanlarının yaşamını, Toros köylülerini, köylülerin çektiği sıkıntıları, eskiyalari ele almıştır. Türkülere, tekerlemelere, atasözlerine çokça yer verdiği zengin sözcüklü, kısa cümleli, canlı ve temiz bir dili olan yazarın şiirsel bir üslubu vardır. Yazar; roman dışında hikâye, röportaj, deneme, fıkra, derleme gibi çok çeşitli türlerde de eserler vermiştir.

Bu metinden hareketle yazar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Göbeklitepe, Şanlıurfa'da yer alan dünyanın bilinen en eski kült yapı topluluğudur. Bazı popüler kaynaklarda “tarihin sıfır noktası” nitelendirmesiyle de anılır. Bu yapıların ortak özelliği, T biçimindeki 10-12 dikili taşın yuvarlak planda dizilmiş; aralarının ise taş duvarla örülmüş olmasıdır. Bu dikili taşların çoğunda insan, el ve kol, çeşitli hayvan figürleri ve soyut semboller kabartılarak veya oyularak betimlenmiştir.

Bu metinden hareketle Göbeklitepe ile ilgili aşagidakilerden hangisi çıkarılamaz?

Ömer Seyfettin'in hikâyelerinde gerçek yaşamdan alıntılar var. Okuyucu, bir anda kendisini hikâyenin içinde buluyor. Kahramanları âdeta içimizden biri. Sokakta her gün karşılaştığımız kişiler. Konuşmalar oldukça sade. Ömer Seyfettin'i büyük yapan da zaten bu değil mi?

Bu metne göre Ömer Seyfettin'in büyük bir yazar olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Finlandiya, eğitim sistemi örnek olarak gösterilen bir ülkedir. Özel okul gibi bir kavram olmadığından herkes ücretsiz bir şekilde eğitim almaktadır. Ayrıca dersler günlük olarak en fazla 4, haftalık olarak ise en fazla 20 saat yapılır. Öğrenciye ev ödevi verilmez. Tüm sınıflarda ev ortamı vardır ve öğrencilerin özgürlüğü de oldukça önemlidir. Öğrenciler, eğitim esnasında kendi öğrenme hızlarına göre ilerler ve öğrendikleri bu bilgilerden herhangi bir not almaz.

Bu metinde Finlandiya eğitim sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Çin Seddi; Çin'in kuzeybatısı boyunca uzanan, dünyanın en uzun savunma duvarıdır. Yakın dönemde uzaydan görülebildiği iddiaları ile de sık sık gündeme gelmiş ve büyük tartışmalara yol açmıştır. Hun ve Moğol saldırıları artmaya başlayınca bundan rahatsız olan Çinliler, sınırlarını boydan boya ören bu duvarları “aşılamaz” düşüncesi ile inşa etmeye başlamıştır. Çin Seddi'nin tamamlanması 2 bin yıldan uzun sürmüştür.

Bu metinde Çin Seddi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Kitaplar, hayatın her anında bizimle olan öğretmenler gibidir. Her kitap, başka bir kapı açar bizim için. Hepsi ayrı bir dünyadır. Hayatımıza ayrı heyecanlar, ayrı mutluluklar, ayrı hisler ve yaşanmışlıklar katar. Kitap okumak; insana geçmişini, tarihini, toplum ve millet bilincini öğretir.

Bu metinde kitaplarla ilgili aşağıdakilerden hangisine yer verilmemiştir?

İsveç'teki Stockholm Üniversitesindeki bilim insanları tarafından alerji üzerine 1049 çocukla bir çalisma yapıldı. Evlerinde evcil hayvan bulunmayanlarda alerjik hastalıkların görülme oranı %49 çıktı. Bu sayı; evinde bir evcil hayvan bulunan çocuklarda %43, üç evcil hayvan bulunan çocuklarda ise Bunun sonucunda çok sayıda evcil hayvan bulunan bir ortamda yaşayan çocuklarda alerjik solunum yolu ve cilt hastalıkları görülme oranının düşük olduğu belirlendi.

Bu metinde aşağıdakilerden hangisinin cevabı yoktur?

Cilt, esnekliğini ve nemini yitirdiğinde kurumaya başlar. Cildin nemini yitirmesindeki en yaygın neden soğuk havadır. Hava soğuduğunda yağ bezleri daha az yağ üretir ve ciltteki nem azalır. Soğuk havada havadaki nem miktarı da düşer. Bu da ciltteki suyun daha hızlı buharlaşmasına neden olur. Bunların sonucunda cilt gerilir ve kurumaya başlar. Yaşlanma, güneş ışınları, hormonal değişiklikler ve kullanılan ilaçlar da cildin kurumasına neden olabilir.

Bu metinde aşağıdakilerden hangisine değinilmemistir?

NASA tarafından 1971 yılında “Apollo 14” adlı uzay aracıyla Ay'a ulaşan astronotlar, Ay yüzeyinden kaya parçaları toplayıp Dünya'ya getirmişlerdi. Yapılan yeni bir araştırma bu görev sırasında Dünya'ya getirilen kaya parçalarından birinin Dünya'ya ait olduğunu gösteriyor. Yaklaşık 4 milyar yaşındaki bu kaya parçasının Dünya'ya çarpan bir meteorun etkisiyle yeryüzünden kopup uzaya, oradan da Ay'ın yüzeyine ulaştığı düşünülüyor. Eğer bu düşünceler doğruysa bu durum bulunan kaya parçasının Dünya'daki bilinen tüm kayalardan daha eski olduğu anlamına geliyor.

Bu metinde bahsedilen “kaya parçası” ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Yanımızdaki bir kişi esnediğinde biz de esnemeye başlarız. Esneme de kaşınmak ya da gülmek gibi “bulaşıcı” bir davranıştır. Bilim insanları, bu taklidin nedenini “ayna noronlar’la açıklıyor. Ayna nöronlar, bir canlı herhangi bir hareket yaptığında o canlıyı gözlemleyen bir başka canlının da aynı hareketi yapmasına neden olan nöronlardır. Bilimsel araştırmalar bazı özelliklerimizi de ayna nöronlar sayesinde kazandığımızı gösteriyor. Davranışların ve tabii ki esnemenin bulaşıcı olmasındaki tek nedenin bu olmadığı, esneyen canlıların sosyal iletişiminin de bulaşıcılık oranını etkilediği sanılıyor.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir grup bilim insanının birçok bölgede yaptığı araştırmaya göre yeryüzündeki bitkilerin beşte biri tükenme tehlikesiyle karşı karşıyayken bu oran kahvede %60’lara kadar çıkıyor. Bu, bilinen 124 kahve çeşidinin 75'inin tehdit altında olduğu anlamına geliyor. Araştırmacılar kahveyi tehdit eden etkenlerin iklim değişikliği, ormansızlaşma ve zararlı böcekler olduğunu belirtiyor. Ayrıca yüzyılın sonuna gelindiğinde iklim değişikliğinin en çok da Afrika'nın en büyük kahve ihracatçısı olan Etiyopya'yı olumsuz etkileyeceği söyleniyor.

Bu metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bazı papaz balıkları; yosunların yakınındaki yengeç, karides ve benzeri canlılarla besleniyor. Bu balıkları inceleyen araştırmacılar, papaz balıklarının yosun yetiştirdiklerini ve onların bakımını yaptıklarını gözlemlemişler. Papaz balıkları, önce mercan kayalıklarında bir bölümü temizleyerek buraya yosun taşıyormuş. Yosunlar büyüyüp geliştiğinde de karides ve yengeç gibi canlılar da buraya geliyormuş. Böylece onları daha kolay avlayabiliyorlarmış.

Bu metinde “papaz balıkları” ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Böceklerin çoğu karada yaşar. Ancak dalgıç böcekler için durum biraz farklı. Çünkü bu böcekler, tatlı sularda yaşar ve yaşamlarının çoğunu suyun altında geçirir. Suya dalmadan önce kanatlarının altına hava depolar. Suyun altındayken bu havayı kullanır. Suyun altında da görebilir. Ayrıca arka bacaklarında bulunan çok sayıda uzun kılın palet görevi görmesi sayesinde çok iyi yüzer. Dalgıç böcekler, suda yaşayan diğer böceklerle ve küçük balıklarla beslenir.

Bu metinde aşağıdakilerden hangisinin cevabı yoktur?

Kutup bölgelerinde hava çok soğuktur. Bu nedenle buradaki denizler de çok soğuk olur ve denizlerin yüzeyleri buz tutabilir. Buradaki balıkların ise soğukta yaşamalarını sağlayan bazı özellikleri vardır. Bunların en önemlisi kanlarındaki özel bir protein sayesinde kanlarının donmamasıdır. Her sıvı belirli bir sıcaklıkta donar ancak kutup bölgelerinde yaşayan balıklarda bulunan bu özel protein, kanın donma sıcaklığını düşürür. Böylece çok düşük sıcaklıklarda bile bu balıkların kanı donmaz. Bu sayede de çok soğuk sularda yaşayabilirler.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?