8. Sınıf Fen Bilimleri Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Testleri Çöz

Soru 1

Fen bilimleri öğretmeni öğrencilerinin atmosferdeki bazı gazların miktarlarını arttıran canlıları yazmaları için yukarıdaki tabloyu tahtaya çizmiştir. Ardından öğrencilerinden tabloyu doldurmalarını istemiştir. Bazı öğrencilerin verdiği cevaplar aşağıdaki gibidir.

soru gorseli

Buna göre hangi öğrencinin verdiği cevaplar hatasızdır?

Soru 2

Aşağıda, oksijen ve karbon döngüsü şematize edilerek gösterilmiştir.

Verilen döngüler incelendiğinde,
I. Üreticilerin otçul canlılar tarafından tüketilmesi karbonun bir canlıdan diğer canlıya aktarılmasını sağlar.
II. Orman yangınları ve fosil yakıtların yakılması atmosferdeki oksijen oranını azaltır.
III. Canlıların yapısındaki karbonun kaynağı atmosferdeki karbondioksittir.
IV. Doğadaki tüm yeşil canlılar atmosferdeki oksijen oranını arttırır.

yapılan yorumlardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız IV B) II ve III C) I, II ve III D) I, II, II ve IV

Soru 3
Canlılar için son derece önemli maddelerden biri de azottur. Azot vitaminlerin, proteinlerin, yönetici molekül olan DNA'nın yapısına katılır. Ayrıca %78'lik oranla atmosferde en fazla bulunan gaz azottur.
Şekilde azot döngüsünü anlatan bir poster verilmiştir.

Bu posterle ilgili,
I. Azot döngüsünde canlı varlıkların yanı sıra cansız ögeler de etkilidir.
II. Bitkiler atmosferde serbest hâlde bulunan azotu doğrudan kullanamazlar.
III. Atmosferdeki azot farklı azotlu bileşiklere dönüşebilir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) I, II ve III

Soru 4

Yukarıdaki karbon döngüsü şeması ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Fosil yakıtların yanmasıyla atmosferdeki CO₂ miktarı artar. B) Ayrıştırıcılar atmosferdeki CO₂ miktarını arttırır. C) Atmosferdeki karbondioksitin canlıların yapısına katılması sadece solunum yoluyla gerçekleşir. D) Kireç tozlarının çözünmesiyle yapılarındaki C elementi, CO₂'ye dönüşerek atmosferin yapısına katılır.

Soru 5

İnsanoğlunun kullanımına uygun olan su, yalnızca karalarda bulunduğuna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi bu grafikler değerlendirildiğinde ulaşılacak bir sonuç değildir?
A) Dünya'daki suyun çok büyük bir kısmı denizlerde bulunmaktadır. B) İnsanoğlunun kullanabileceği sıvı haldeki su miktarı katı haldeki su miktarından fazladır. C) Karalarda kullanılabilecek suyun bir kısmı gaz hâlindedir. D) Yeryüzünde kullanılabilecek suyun miktarı toplam su miktarına göre oldukça azdır.

Soru 6
Aşağıda bir madde döngüsüne ait görsel verilmiştir.

Görselle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Doğada hayati önem taşıyan bazı maddeler döngü halindedir. B) Fotosentez olayında meydana gelebilecek bir aksama oksijen döngüsünü olumsuz etkiler. C) Madde döngüsü sadece görseldeki canlılar için hayati önem taşır. D) Atmosferdeki oksijen oranının dengede kalmasında fotosentez ve solunum olayları etkilidir.

Soru 7
Karbon ve azot canlıların yapılarını oluşturan iki önemli elementtir. Bu elementler ekosistemlerde sınırlı miktarda bulunur. Bu yüzden yeryüzündeki yaşamın sürekliliği elementlerin devirli kullanımına bağlıdır.

Yukarıda azot ve karbon döngüsüne ait iki şema verilmiştir.

Buna göre;
I. ayrıştırıcıların rol oynaması,
II. elementlerin besin zincirine katılmasının üretici canlılar yoluyla olması,
III. solunum olayının atmosferdeki bu elementlerin oranını arttırması

verilenlerden hangileri her iki döngüde ortak olarak gerçekleşir?
A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III

Soru 8
Yukarıda karbondioksit gübrelemesi ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir.

Buna göre karbondioksit gübrelemesinin olası sonuçları ile ilgili aşağıda verilen değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?
A) Karbondioksit gübrelemesi sonucu sera bitkilerinin fotosentez hızı artar. B) Karbondioksit gübrelemesinin gece yapılması sera bitkisinin verimini arttırır. C) Seracılıkta havalandırmanın yeterince yapılamadığı kış aylarında karbondioksit gübrelemesi yapılması olumlu sonuçlar doğurur. D) Gübrelemede kullanılan karbondioksit tankına fosil yakıtlardan elde edilen karbondioksitin depo edilmesi hava kirliliğini azaltır.

Soru 9
Büyük şirketlerin toplumsal, ekonomik, sosyal alanda sorumlulukları vardır.
Beyaz eşya üreten bir şirket yeni vizyonunu “Dünyaya saygılı, dünyada saygın” olarak açıklıyor.

Bu şirket sürdürülebilirlik anlayışını hayata geçirebilmek için faaliyet gösterdiği alanlarda;
I. fabrikalarında CO₂ salınımını azaltıcı önlemler almak,
II. fabrikalarının enerji ihtiyacını yenilenemez enerji kaynaklarından sağlamak,
III. enerji tasarrufunu sağlayan yüksek teknolojili beyaz eşyalar üretmek,
IV. ham madde ihtiyacını doğal kaynakları kullanarak

karşılamak verilenlerden hangilerini uygulamalıdır?
A) Yalnız I B) I ve III C) II ve III D) I ve IV

Soru 10

Kyoto Protokolü; Küresel iklim değişikliği konusunda 1997 yılında 191 ülkenin imzaladığı bir anlaşmadır.
Bu antlaşmanın bazı maddeleri aşağıdaki gibidir.
· Ulaşımda, çöp depolamada çevrecilik temel ilke olacak.
· Yakıt tüketimi ve CO₂ salınımı fazla olan araçlardan daha çok vergi alınacak.
· Atmosfere bırakılan metan ve CO₂ miktarını azaltıcı önlemler alınacak.
· Ulkelerde temiz enerji üreten santraller kurulacak.
· Yeniormanlık alanlar yaratılacak.
· Atmosfere salınan sera gazları 965 oranında azaltılacak.
· Fabrikalarda geri dönüşüme önem verilecek.

Kyoto protokolünde verilen maddelere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Kyoto protokolü ile tüm dünya ülkeleri CO₂ salınımını azaltıcı önlemler almayı kabul etmiştir. B) Termik ve nükleer enerji kaynakları yerine yenilebilir enerji kaynakları kullanımının arttırılması hedeflenmektedir. C) Üretici canlıların arttırılması sayesinde atmosfere salinan CO₂ miktarının azaltılması hedefler arasındadır. D) CO₂ gazı salınımı düşük araçların kullanımını arttırmak için tedbirler alınması kararlaştırılmıştır.

Soru 11

Atmosferin bileşiminde yaklaşık olarak %78 azot, %21 oksijen ve %1 oranında diğer gazlar bulunur. Yaklaşık %1'lik dilimde bulunan karbondioksit, metan ve su buharı gibi gazlara sera gazları denir. Bu gazlar doğal bir örtü oluşturarak atmosfere gelen Güneş ışığını soğurur. Atmosferin ısıyı tutma özelliği sayesinde atmosferin ve yeryüzü sularının sıcaklığı geceleri aşırı miktarda düşmez.
Sera etkisi doğal bir süreç olup Dünya'da yaşamın olması için gerekli sıcaklığı sağlamaktadır.
Günümüzde ormanların yok edilmesi, sanayileşme, fosil yakıtların kullanılması, tarım faaliyetlerinin aşırı şekilde yapılması gibi durumlar; sera gazları olarak adlandırılan karbondioksit, su buharı ve metan gazından oluşan doğal örtünün atmosferde çok fazla birikmesine neden olmaktadır. Olması gerekenden daha fazla biriken bu gazlar, atmosferin gereğinden fazla ısınmasına sebep olur. Bu olay sonucunda küresel ısınma meydana gelir.

Yukarıda verilen bilgilere göre,
I. Sera etkisi her zaman canlılar için tehdit oluşturur.
II. Fosil yakıtların daha çok kullanılması sera etkisini arttırır.
III. Aşırı sera etkisi nedeniyle küresel ısınma meydana gelir.
yargılarından hangilerine ulaşılır?

A) Yalnız III B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III

Soru 12

20. yüzyılda küresel sıcaklık arttıkça kasırgalar daha güçlü hâle geldi. Bunun en güzel örneği 29 Ağustos 2005 tarihinde
Amerika Bileşik Devletlerinin en yıkıcı ve ölümcül kasırgası olan “Katrina Kasırgası” dır. Kasırganın etkisiyle özellikle New
Orleans Kenti hayalet şehre dönmüş, binlerce insan yaşamını ve sahip olduklarını yitirmiştir.
Bilim insanları Katrina Kasırgası gibi dev kasırgaların oluşmasında küresel ısınmanın etkisi olabileceğini düşünmekte ve küresel ısınmayı azaltıcı bir takım önlemler alınması gerektiğini savunmaktadirlar.

soru gorseli

Buna göre aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmayı azaltmak ve engellemek için yapılabilecek önlemler arasında yer almaz?

A) Geri dönüşüm ve geri kazanım faaliyetlerini arttırmak B) Ulaşımda toplu taşıma ve bisiklet kullanımını arttırıcı ve özendirici uygulamaları devreye sokmak C) Şehir planlaması çalışmalarında yeşil alan miktarını arttırıcı tedbirler almak D) Enerji politikaları belirlenirken yenilenebilir enerji kaynakları yerine termik santralleri tercih etmek

Soru 13

Aşağıda küresel ısınmanın neden olduğu bazı olayların sıralandığı bilimsel makaleden bir bölüm verilmiştir.
“... Küresel ısınmanın neden olduğu olayların bazılarını sıralayacak olursak;
· Kutuplardaki buzulların erimeye devam etmesi ve deniz seviyesinin son 15 - 20 yılda 15 - 20 cm yükselmesi
· Sel, heyelan, erozyon gibi doğal afetlerin ariması
· Aşın sıcaklık artışı nedeniyle çölleşmenin giderek yaygınlaşması
· Aşırı ısınma sonucu göllerin, nehirlerin su kapasitesinin azalması
· .......................................................... ."

Buna göre makalede boş bırakılan bölüme aşağıdakilerden hangisinin yazılması uygun olmaz?

A) Orman yangınlarının artması ve iklimin kuraklaşması B) Aşırı sıcak ve soğuk etkisiyle canlıların yaşam alanlarının genişlemesi C) Kasırga, hortum, yıldırım, dolu gibi aşırı hava olaylarında artış gözlenmesi D) Denizler ve okyanusların ısınması sonucu canlı türü sayısının azalması

Soru 14

Derin Öğretmen, sera etkisinin etkilerini öğrencilerine kavratabilmek amacıyla aşağıdaki deney düzeneklerini hazırlamıştır.
1. Özdeş kaplara toprak koyarak eşit miktarda bitki tohumu ekmiştir.
2. İl. düzenekteki saksının üzerine tabanı bir çok yerinden delinmiş şeffaf bir plastik bardak yerleştirmiştir.
3. Bitkileri O °C sıcaklığındaki özdeş ortamda bırakmıştır.
Deney sonucunda II. düzenekteki bitkilerin çimlendiği ancak I. düzenekteki bitkide çimlenme gerçekleşmediği gözlenmiştir. Öğretmen deney sonucunda II. düzenekteki ortam sıcaklığının bitkinin çimlenmesi için daha uygun olduğunu belirtmiştir.

soru gorseli

Yapılan bu deney ve gözlemler ile ilgili olarak,
I. Düzenekler aynı ortamlarda bulunmalarına rağmen II. düzenekteki bitki tohumlarının çimlenmesinin nedeni şeffaf bardağın sera etkisi oluşturarak ortamın sıcaklığını arttırmasıdır.
II. Şeffaf bardak ile Dünya'nın atmosferi aynı işlevi görmektedir.
III. Sera etkisi tüm canlılar için olumsuz ortam koşulları sağlar.

verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve ll C) II ve II D) I, II ve II

Soru 15

Her yıl okyanuslara 8 milyon ton plastik karışırken 2050 yılında okyanuslarda balıktan daha fazla plastiklerin olacağı ön görülüyor. Okyanuslardaki plastiklerin çoğu 5 mm'den küçük ve bu yüzden balıklar genellikle bunları fitoplanktonlarla karıştırıyor.
Bu da “ortalama miktarda” deniz mahsulü yiyen herkesin, yılda yaklaşık 11 bin plastik parçacığını yediği anlamına geliyor.
Üstelik plastik kimyasallara aşırı maruz kalmanın bazı kanser türlerine, bağışıklık sisteminde bozulmalara ve obeziteye yol açabileceğini düşündüğümüzde durum daha da vahim bir hâl alıyor. Aslında doğaya verilen her zarar, kendimize verdiğimiz zarardır.
Yukarıda bilimsel makalenin bir bölümü verilmiştir.

Verilen bilgilere göre,
I. Deniz ekosistemindeki aksaklık ya da sorunlar insanları etkiler.
II. Balıkların vücudundaki plastikler besin zinciri yoluyla insanlara aktarılabilir.
III. Küçük görülen çevre sorunları aslında çok büyük problemlerin doğmasına sebebiyet verebilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) I, II ve III

Soru 16

İnsanların ekosistemler üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla ekolojik ayak izleri yöntemi geliştirilmiştir.
Ekolojik ayak izi tüketilen doğal kaynakların yeniden üretimi ve oluşan atıkların geri dönüşümü için ne kadar hava ve suya ihtiyaç duyulduğunu hesaplayan bilimsel bir ölçüdür. Bireysel ve topluluk olarak ekolojik ayak izi hesaplanabilir.
Aşağıdaki ekolojik ayak izinin hesaplanmasında kullanılan ölçekten bir bölüm verilmiştir. Sınıfta uygulanan bu ölçeğin sonuçlarını değerlendiren Esra Öğretmen ekolojik ayak izi en küçük olan öğrencinin Seda olduğunu açıklamıştır.

soru gorseli

Buna göre aşağıdakilerden hangisi Seda'nın cevapladığı ölçeğe alt bir bölüm olabilir?

8. Sınıf Fen Bilimleri Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Testi

Cevap Kağıdı

Diğer Testler