8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testi

Türkçenin güzel deyimlerinden biri de — . Deyimler Sözlü­ğü’nde bu deyim şöyle açıklanıyor: “Bir işin özelliklerin,i iş­leyişini, en ince ayrıntılarına kadar iyice öğrenmek.” Boşuna değildir bir rengin ressamın elinde şahesere dönüşmesi, il­min alimlerin yanında öğrenilmesi, bir çırağın ustanın elinde şekillenmesi. Bilin ki işinin ehline emanet edilen bir iş, her daim emin ellerdedir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki deyimlerden hangisinin getirilmesi uygundur?

“Sermek” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde me­caz anlamıyla kullanılmıştır?

• Bir bilim veya sanat konusunu her yönüyle geniş biçim­de açıklayan eser veya yazılı araştırma
• Ayrıştırma, birleştirme yoluyla bir sonuca ulaşmak veya teşhis koymak için çeşitli araçlar kullanılarak tıp, ecza­cılık, fizik, kimya gibi bilim dallarıyla ilgili araştırmaların, deneylerin yapıldığı özel donanımlı yer
• Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlana­rak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yukarıda verilen tanım­lardan herhangi birini karşılamaz?

Haber yazılarında okur, yüzeysel bilgi ile karşı karşıyadır. Röportajda ise yaşam ile yaşamın ve olayların özüyle karşı karşıya kalır. Haber, gerçeğin kabaca yansıması, röportaj ise yaşamın özüne doğru bir iniştir.
Bu parçada geçen “yaşamın özüne doğru bir iniş” sözüyle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Hangi kalp hastalığı söz konusu olursa olsun, vücuda ge­rekli besleyici(I) (doğal) maddeleri sağlarken kalbin yorulmasını önlemek için hastaya diyet(II) (perhiz) yaptırılır. Hastanın tüketeceği besinlerin tuz içermemesi ve kolay sindirilebilir olması önemlidir. Ayrıca hasta gaz yapacak besinlerden(III) (gıdalardan) de uzak durmalıdır. Sindirimin zorlaşması kalp üzerine baskı yaratır. Ağır bir yemekten sonra hastanın so­lunum güçlüğü(IV) (zorluğu) çekmesi bundandır.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin açıklaması yay ayraç içerisinde yanlış verilmiştir?

Okurun gönlünde taht kurmuş bol ödüllü bu yazarın ro­manları hep yankı bulmuş, ses getirmiş. Kalemini hep sahici konularda gezdirmiş. Sahici insanlara, sahici ilişkilere hayat vermiş. Dokusunu inceliklerle ördüğü yapıtlarıyla, okurun ilgisini hep diri tutmuş. Derin dikkat ve gözlem yeteneğiyle yarattığı karakterler, düşüncele­rinde, sözlerinde, yaptıklarında hep hayatın doğallığını taşımış, çoğaltmış.

Bu parçada altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiş­tir?

Gösterişli, canlı renklere sahip taç yaprakları olan bu bitkiler, kimi zaman doğal yaşam alanlarından söküle­rek evlerin küçük bahçelerine tutsak ediliyor.
Bu cümlede, aşağıdaki sözcüklerden hangisinin karşıt (zıt) anlamlısına yer verilmemiştir?

Karın uzun süre yerden kalkmadığı ülkelerde yüzyıllar boyunca ulaşım amacıyla kullanılan ve kayağın atası olarak görülen ve hala ilgi gösterilen kros kayağı kış sporlarından biridir.

Bu cümle ile ilgili,
I. “İlgisini belli etmek” anlamında bir deyim kullanıl­mıştır.
II. Terim anlamlı sözcüğe yer verilmiştir.
III. “Bilim, teknik ve kültürün değişik dallarında özel öğrenim görmüş (kimse), aydın” anlamına gelen bir sözcüğe yer verilmiştir.
IV. Zıt anlamlı sözcükler bir arada kullanılmıştır.
ifadelerinden hangileri yanlıştır?

Kimi büyük yapıtlar anlattıkları olaylarla değil, kişileriyle yaşarlık kazanmıştır. Örneğin Hamlet’te yaşanan olay­ları unutabiliriz ama Hamlet’i asla. Dostoyevski’nin Suç ve Ceza’sında anlatılanları anımsamayız ama Raskol­nikov için aynı şeyi söyleyemeyiz. Tolstoy’un Nataşa’sı, Balzac’ın Goriot Baba’sı hiç unutamadığımız kişilerdir. Çünkü yaratıcıları onları özlemleri, tutkuları, özverileri, bencillikleriyle sevmiş, öylece yansıtmışlardır.

Bu parçada geçen “yazarları onları özlemleri, tutku­ları, özverileri, bencillikleriyle sevmiş, öylece yaratmış” ifadesiyle söz konusu yazarların hangi özelliği an­latılmak istenmiştir?

Uzun yıllar çeviri yaptığım için, yaşamımın hiç de azımsanmayacak bir bölümü sözlük karıştırmakla geçti. Benim dilim İngilizce ama Fransızca, Almanca, İtalyanca gibi hemen her dile ait sözlükten de yer yer yararlanmaya çalışıyorum. Üstelik yıllar geçtikçe sözlüğe daha az gereksinim duyacağıma, daha sık başvu­ruyorum. Çünkü insan zamanla daha kuşkucu oluyor, sözcüklerin olmadık anlamlarıyla karşılaşabileceğinin daha iyi ayrımına varıyor. Sözcüklere, deyimlere aklı­na ilk gelenlerden daha doğru karşılıklar bulabileceğini anlamakla kalmıyor, sözcüklerin satır arasında gezin­mekten derin bir zevk almaya da başlıyor.

Bu parçada geçen “sözcüklerin satır arasında gezin­mek” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?