5. Sınıf Fen Bilimleri Güneş, Dünya ve Ay Testi

(Test 28)

Soru 1

Galileo, teleskobu ile Güneş’i incelerken Güneş üzerinde koyu lekelerle karşılaşmış ve bunu görseldeki gibi kâğıda aktarmıştır. Galileo farklı tarihlerde yaptığı gözlemlerle lekelerin hep aynı yönde ilerlediğini fark etmiştir. Yıllar sonra yapılan gözlemler ile Güneş yüzeyindeki bu lekelerin bazılarının Dünya kadar, bazılarının ise daha da büyük olduğu anlaşılmıştır.

Verilen bilgilerden hareketle Güneş ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Soru 2

Aşağıdaki görselde Ay’da yürüyen astronotların oluşturduğu izler görülmektedir.

Uzun yıllar geçmesine rağmen oluşan bu izlerin bozulmadan kalması Ay’ın hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır?

Soru 3

Bir öğrenci Dünya ve Ay’ın yüzey şekillerinin anlaşılması için bir etkinlik yapar. Bu etkinlikte,
• Biri Dünya’yı diğeri Ay’ı temsil eden özdeş iki dart kullanır.
• Bu dartlardan birinin yüzeyine şişirilmiş balonları sabitlerken diğerinde balon kullanmaz.
• Dartlara eşit sayıda ok atarak sonuçları gözlemler.

Buna göre etkinlikte kullanılan malzemeler ve oluşan delikler neyi temsil etmektedir?

Soru 4

Ay, Dünya etrafındaki dolanımını ve kendi etrafındaki dönüşünü yaklaşık 27,3 günde tamamlar.

Bu sürelerin eşit olması Ay ile ilgili aşağıdaki olaylardan hangisine sebep olur?

Soru 5


Verilen amaçlara yönelik tasarım fikirlerinden,
I. Ay’ın yüzeyinde kraterler olduğu için Ay keşif aracının tekerlekleri arazi araçları gibi büyük lastiklere sahip olmalıdır.
II. Ay yüzeyinde gece ve gündüz arasında sıcaklık farkı çok olduğu için sıcaklığın sabit olduğu bir ortam sağlanmalıdır.
III. Ay’ın atmosferi yok denecek kadar az olduğu için içi hava dolu ve bu havayı tutan bir ortam oluşturulmalıdır.
hangilerinin uygun olduğu söylenebilir?

Soru 6

Ay Dünya’nın doğal uydusudur. Hem kendi ekseni etrafında dönme hem de Dünya’nın etrafında dolanma hareketi yapar. Ancak Dünya’dan her zaman Ay’ın aynı yüzü görünür. Diğer yüzü, Ay’ın karanlık yüzü olarak adlandırılır.

Ay’ın karanlık yüzünü göremememizin nedeni nedir?

Soru 7

Ay’ın Dünya’dan gözlemlenen farklı görünümleri Ay’ın evreleri olarak adlandırılır.

Gökyüzüne bakan bir öğrenci Ay’ı yukarıdaki gibi gözlemlemiştir.

Ay’ın Dünya etrafında dolanırken bulunduğu bazı konumlar numaralarla gösterilmiştir.
Buna göre Ay’ın gözlemlenen evrede olabilmesi için şekildeki numaralanmış konumlardan hangisinde olması gerekir?

Soru 8

Ay’ın iki ana evresi arasındaki süre yaklaşık bir haftadır.
Ay’ın evrelerinden yararlanarak zaman ölçümü yapmak isteyen bir öğrenci üç ay boyunca her ay rastgele iki ana evreyi gözlemleyip fotoğraflıyor.

Ay’ın evreleri yukarıdaki gibi belirlendiğine göre gözlenen evreler arasında geçen süreler hangi seçenekteki gibi olabilir?

Soru 9

Ay’ın evreleri ile ilgili şekil verilmiştir.

Aşağıdaki grafik ise Ay’ın Dünya’dan görülen aydınlık yüzeyinin alanlarını göstermektedir.

Buna göre şekilde gösterilen Ay’ın konumlarından hangileri grafikte verilen K, L, M ve N harflerinin yerine yazılabilir?

Soru 10

Bir ay boyunca her gün öğle ve gece aynı saatlerde Ay ve Güneş’i fotoğraflayan bir öğrenci bunlardan bazılarını kullanarak şekildeki posteri oluşturuyor.

Öğrenci posteri incelediğinde Ay’ın gözlenen şeklinin değişmesine rağmen Güneş’in hep aynı olduğunu gözlemliyor.
Buna göre Güneş’in görünümü değişmezken Ay’ın görünümünün değişmesinde,
I. Ay’ın ışık kaynağı olmaması
II. Ay’ın Dünya etrafında dolanması
III. Güneş’in kendi ekseni etrafında dönmesi
olaylarından hangileri etkili olmuştur?

Soru 11

Ay ve Dünya hem kendi etraflarında dönme hareketi, hem de Güneş etrafında dolanma hareketi yaparlar. Dünya kendi ekseni etrafındaki dönme hareketini 1 günde tamamlarken, Güneş etrafındaki dolanma hareketini 365 gün 6 saatte tamamlar. Ay ise hem dönme hem de dolanma hareketini 27,3 günde tamamlar.

Yukarıdaki şekilde Güneş, Dünya ve Ay’ın dönme ve dolanma yönleri verilmiştir.
Şekildeki konumları başlangıç noktası alınırsa Ay 10 tam tur attığında Dünya yaklaşık olarak hangi konumda bulunur?

Soru 12

Aşağıda 2018 Aralık ayına ait Türkiye’de gözlemlenen Ay’ın evreleri tablosu ve Ay’ın Dünya etrafındaki dolanımı sırasında bulunduğu konumlar numaralanarak verilmiştir.

Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Soru 13

Haziran ayı için Ay takvimi oluşturan bir öğrenci, 3 Haziran’da Ay’ı “yeni ay” evresinde görmüştür.

Buna göre,
I. 6 Haziran’daki Ay’ın hâlini şeklinde çizmiştir.
II. 10 Haziran’da Ay dolunay evresindedir.
III. 20 Haziran’da Ay şişkin ay evresindedir.
yorumlarından hangileri doğrudur?

Soru 14

Şekilde Güneş, Dünya ve Ay’a ait görsel verilmiştir.

Görsele bakılarak,
I. Bazı evrelerde Ay, Güneş’e Dünya’dan daha yakındır.
II. Ay, Dünya çevresinde saat yönünde dolanmaktadır.
III. Ay’ın değişik şekillerde görülmesinin sebebi Dünya etrafında dolanmasıdır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Cevap Kağıdı

1.
A
B
C
D
2.
A
B
C
D
3.
A
B
C
D
4.
A
B
C
D
5.
A
B
C
D
6.
A
B
C
D
7.
A
B
C
D
8.
A
B
C
D
9.
A
B
C
D
10.
A
B
C
D
11.
A
B
C
D
12.
A
B
C
D
13.
A
B
C
D
14.
A
B
C
D