10. Sınıf Felsefe Tarama Testi Testi

“… Bir obje olarak masa hakkındaki bilgim, doğrudan bir bilgi değildir. (…) Saçmalığa düşmeden masanın varlığından şüphe etmek pekâlâ mümkündür; buna karşılık duyu verilerinden şüphe etmek mümkün değildir. Masa hakkındaki bilgim, “tasvirsel bilgi” olarak isimlendireceğim türden bilgidir. Masa, şöyle böyle türden belirli duyu verilerine sahip olan bir fiziksel objedir. Bu duyu verileri aracılığıyla masayı tasvir ederiz. (…) Biz bir tasviri biliriz ve objenin kendisi bizim tarafımızdan doğrudan bilinmese de sadece bu tasvirin uygulandığı bir nesnenin var olduğunu biliriz. Böyle bir durumda, obje hakkındaki bilgimizin tasvirle bilinen bir bilgi olduğunu söyleyeceğiz.” Russell’ın bu ifadeleriyle aşağıdaki düşünce akımlarından hangisini desteklediği söylenebilir?

“Nasıl olur da bulamam? Yok mu tüm insanların iyi olarak nitelendirdiği bir şey?” sorusunu her akşam aklına getiren Ahmet Bey, sorusunun cevabını bir türlü bulamamaktadır. Buna göre Ahmet Bey’in cevabını aradığı soru aşağıdaki felsefe alanlarından hangisi ile ilgilidir?

“Yurttaşlar olmadan erdem, erdem olmadan özgürlük, özgürlük olmadan devlet olamaz. Devlet iktidara değil, halka aittir ve ulus devlet anlayışı söz konusu olmalıdır. Devlet ortak iradenin bir ürünüdür.” Bu düşüncelere sahip olan bir kişinin aşağıdakilerden hangisini desteklemesi beklenir?

• Daraltılardan sıyrılıp yaşamı güzelleştirmek için daha çok sanat, bu yaşamı açıklayıp anlamlandırmak için daha çok felsefe! (Erik Ravelo) • Sanat, ekmek peşinde koşarsa alçalır. (Aristofanes) • Dünya mükemmel olmadığı için sanat vardır. (Andrey Tarkovski) Yukarıda verilen ifadeler; I. Sanatçının en temel amaçlarından birisi de ürettiği sanat eserini değeri fiyata satabilmektir. II. Sanatçı hayalgücü ve yaratıcı yönünü kullanarak eser oluşturmalıdır. III. Sanat hayatın daha güzel bir yer hâline gelmesi için yapılmalıdır. yargılarından hangisini destekler niteliktedir?

Bir tabloya bakarken iyi mi yoksa kötü mü diye soramayız. Eğer bunu yaparsak yanlış anlamda sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu yapmış oluruz. Çünkü güzel çirkin başka, iyi kötü başka, doğru yanlış başka alanların sorularıdır. Bu açıklamada aşağıdaki alanlardan hangisine değinilmemiştir?

Cahit Sıtkı Tarancı’nın bu şiirinden hareketle sanat ve sanatçı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Aristoteles felsefesinin sistematiğini onun bilgi anlayışı oluşturur. O, “bütün insanlar bilmek ister” der. Herhangi bir şeyin bilinmesini idealar kuramı görüşüyle açıklayan Platon’dan farklı olarak Aristoteles, gerçek varlığın, ayrı bir dünyada olmadığını düşünür ve maddelerin özünde bulunduğunu dile getirir. Bilmenin duyular ve akıl yürütme yoluyla gerçekleştiğini düşünür. Ayrıca her varlığın madde ve formdan meydana geldiğini belirtir. Bu parçadan hareketle Aristoteles felsefesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? 

Farabi 870 yılında Türkistan’ın Farab şehrinde doğmuştur. İlk Türk ve Müslüman felsefecisidir. Düşüncelerinde Aristoteles etkisi görülür. Varlığı zorunlu varlık ve mümkün varlık olmak üzere ikiye ayırır. Zorunlu varlık özü bakımından var olması zorunlu olan varlıktır. Zorunlu varlık her şeyin temelinde yer alan, yokluğu düşünülemeyen Tanrı’dır. Tanrı vacibül’l vücud’dur. Her şey Tanrı’dan taşmış yani ortaya çıkmıştır. Tanrı var olmak için kendinden başka hiçbir şeye ihtiyaç duymaz. Mümkün varlık ise, Farabi’ye göre zorunlu varlığın dışındaki tüm varlıklardır. Mümkün varlıklar, var olmaları zorunlu varlığa bağlı olan varlıklardır. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Marx diyalektik bir anlayışla dış dünyayı bilincin bir yansıması olarak değil, dış dünya ile bilinci diyalektik bir ilişki içerisinde düşünür ve bilinci dış dünyanın bir yansıması olarak kavrar. Böylece maddesel gerçeklik, bilincin oluşum ve gelişim sürecinde temele yerleştirilmiş olur. Ona göre insan, mükemmelliğe erişmiş, maddi nitelikli bir varlıktır. Doğada hiçbir şey şu andaki gibi değildir. Ona göre her şey sürekli bir değişim içerisindedir. Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?