10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testi

Aristoteles fail nedenselliği, yani bir olayın ya da sonucun vücut bulmasına yol açan etken nedeni hiç küçümsemedi, fakat amaçlı bir dünya görüşüne bağlandı. O, dünyada olup biten hiçbir şeyin boşuna olmayıp bir amaca uygun olarak gerçekleştiğine inandığı için ereksel nedenselliği temel atmıştır. Bu yüzden evrene ilişkin metafiziksel açıklama söz konusu olduğunda, o her türlü varlığı ereksel nedenlerle, yani yönelmiş olduklan amaçlarla açıklamaya kalkmıştı.

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in ereksel nedenini ifade eden kavramdır?

Monizm, varlığın niceliği konusunda tek bir tözü varlığın nedeni sayan yaklaşımdır.
Buna göre;
I. Varlık ideadır.
II. Varlık maddedir.
III. Varlık ruh ve maddedir.
IV. Varlık oluştur.
V. Arkhe sudur.
tezlerinden hangisi monizmin savunduğu bir görüş değildir?

- Kendisinden şüphe edilemeyecek bilgiye akılla ulaşılır.
- Bilginin oluşumunda tek başına ne akıl ne de deney yeterlidir.
- Bilgiye ne akıl ne de deneyle ulaşılabilir. Bilgiye sezgiyle ulaşılabilir.
- insan zihni doğuştan boştur, sonradan deneyle dolar.
Buna göre aşağıdakilerden hangisiyle ilgili bir açıklama yer almamıştır?

Genellikle gündelik hayatta karşımızdakinin bir iddiasını doğru bulmadığımızı belirtmek istediğimizde "Senin bu sözün yanlış." dediğimiz gibi "Senin bu sözün gerçek değil." dediğimiz de olur. Burada dile getirildiği gibi doğruluk ve gerçeklik kavramları günlük hayatta birbirlerinin yerine kullanılmaktadırlar. Gerçek, söylenen şeyin, iddianın konusu olan şeydir ve dış dünyada, nesneler dünyasında bulunur.
Örneğin; "güneş", "havanın sıcaklığı", "yağmur yağması" bir doğru değildir, bir gerçektir. Ama "güneşin var olduğuna", "havanın sıcak olduğuna~, "dışarıda yağmur yağdığına" ilişkin sözümüz, ifademiz doğrudur. O halde doğruluk zihinle, zihinde bulunan veya beynin ürettiği bir şeyle, teknik bir deyişle, "önerme" ile ilgilidir. Buna karşılık gerçeklik dışta olandır.
Buna göre;
I. Gerçeklik nesnelerin zihnimizdeki kavramlarıdır.
II. Gerçek olan aynı zamanda doğrudur.
III. Doğruluk zihnimizden bağımsız olarak var olandır.
IV. Doğruluk zihnimizde var olan bir önermenin gerçekle uyuşması halidir.
V. Gerçeklik zihnimde var olanla, doğruluk ise dışta olanla ilgili kavramlardır.
ifadelerinden hangisi doğrudur?

Felsefe genel olarak her şeyi kendisine konu yaparken, bilim felsefesinin tek konusu vardır; o da bizzat bilimin kendisidir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bilim felsefesinin konusun değildir?